REVIEWCOMPANY.VN
cover

Vài dòng khi làm việc cho Start-up - Kinh nghiệm của 1 Dev lang thang

Tôi đã từng làm việc ở 2 Startup có thể kinh nghiệm chưa nhiều, nhưng tôi sẽ chia sẻ những gì mình cảm nhận được cho những ai muốn tham khảo khi có ý định đầu quân cho Start-up.

Lúc mới ra trường, tôi đã quyết tâm làm ở một Start-up. Vì sao ư? cũng như nhiều bạn, tôi bị thuyết phục bởi những lợi ích mà mọi người thường hay nhắc đến khi được làm ở một Start-up.

Làm việc ở Start-up sẽ có cơ hội làm ở nhiều vị trí, nhiều công việc khác nhau điều này sẽ đem lại nhưng lợi ích: đa năng, việc gì cũng biết làm sau này kỹ năng làm việc sẽ tốt hơn. Đó là chưa kể luân chuyển công việc thường xuyên cho bạn cơ hội thử sức mình ở nhiều ngành đại loại như làm Marketing vẫn có thể kiêm kế toán, sale hoặc hành chính này nọ tá lả thứ, chỉ cần muốn, bạn sẽ được thử.

Môi trường làm việc cực kỳ thoải mái. Vì hầu hết Founders start-up đều trẻ nên môi trường khá năng động, linh hoạt,… Nghe tới đó thôi là đủ để bạn tưởng tượng ra một nơi đi đến tùy hứng, nhân viên được ăn mặc tám trăm phong cách, mỗi người đều tự tin khoe cá tính tha hồ mà bay bổng, sáng tạo hết mình, mỗi ngày đi làm là một ngày vui. Đó là chưa kể sếp trẻ nhiệt tình, sẽ chỉ dạy chúng ta tận tình và hứa không la mắng, lúc nào cũng dịu dàng như chăm trẻ ở vườn mẫu giáo ấy.

À và còn một lý do nữa khiến tôi nhất định chọn những công ty Start-up đó là tự ti và tuyệt vọng. Sau khi ứng tuyển hơn chục công ty có tên tuổi này nọ và bị fail thảm thương (fail ở đây nghĩa là họ không thèm kêu bạn đi phỏng vấn ấy) cộng thêm gần chục cuộc phỏng vấn mà bạn bị vùi dập tả tơi bằng vô vàng câu hỏi đại loại như: em có biết abcdxyz…(n thứ mà em không biết) này không? Chị cần những người chuyên nghiệp, em không có abcdxyz…(n phẩm chất mà em không có). Lúc ấy chỉ số tự tin của tôi là một số âm và lim của nó tiến về vô cùng. Tôi khủng hoảng kinh khủng, có hai suy nghĩ luôn thường trực: 1. Tôi không biết tôi thích gì 2. Tôi hoài nghi về phẩm chất và năng lực của bản thân ( à, bây giờ cũng vẫn đau đầu với hai câu này). Thế là tôi nghĩ, chỉ có những công ty Start-up rất thiếu người, và không cần nhân viên có kinh nghiệm, mới mở toang cánh cửa  đón tôi vào làm và giúp tôi điền vào ô kinh nghiệm trong CV.

Tất nhiên đối với công ty Start-up họ cũng hoan nghênh những người như  tôi. Vì sao? Thứ nhất là vì lương. Mới ra trường, lại đang tuyệt vọng thì mức lương vừa tầm, đủ cho em nó sống sót là được. Thứ hai, với Start-up mọi thứ đều mới.  Start-up nên mọi thứ đều phải thử và nếu sai thì sửa lại, vậy nên một tờ giấy trắng viết vào rồi gạch viết lại sẽ dễ dàng hơn những người dày dặn kinh nghiệm, họ sẽ không bỏ thời gian ra để thử cùng Start-up. Còn một điều nữa, cái này là ý chủ quan của tôi là những người có kinh nghiệm họ sẽ có khuynh hướng chỉ trỏ Founder phải làm thế này thế kia dựa trên kinh nghiệm của họ, mà như vậy thì không hợp với môi trường Start-up – nơi sẵn sàng sai và sửa.

Thế là cuối cùng tôi cũng được toại nguyện, tôi làm hẳn 2 công ty Satrt-up – cầu được ước thấy rồi còn gì. Nhưng khổ nỗi đời không như là mơ nên đời thường giết chết mộng mơ.

Trải nghiệm nhiều vị trí, tôi từng nghĩ việc được trải nghiệm nhiều vị trí sẽ tốt, nhưng hóa ra nó lại không đúng. Khi làm việc cho Start-up bạn sẽ phát hiện bạn làm nhiều việc, nhưng chẳng chuyên việc gì nên sẽ chẳng học được gì nhiều. Nhiều khi bạn đang làm social bất ngờ đi research, hay đi phụ team sale cũng bình thường. Tôi nói như vậy không phải tôi ngại việc hay lười biếng, thực ra làm thử team của người khác cũng rất hay, chỉ có điều là nghiệp vụ chuyên môn của bạn sẽ không được đào sâu và có bài bản.  Nhất là khi hầu hết Start-up đều thiếu người nên việc bạn phải làm nhiều việc không phải chuyên môn là thường xuyên. Một tác hại nữa là tôi thường bị cuốn theo việc nên không hình dung được tổng quát công việc của mình, vô tình lại trở thành con ong cần mẫn, chỉ biết làm theo những gì người khác bảo mà không hiểu được tổng thể. Mà sếp thì trăm công ngàn việc họ phải lo kiếm tiền để nuôi dự án, lâu lâu mới thấy lên công ty được lần nên toàn gặp mặt và giao việc, thời gian đâu mà kêu họ giảng giải  cái này cái kia. (Cái này thì tôi nghĩ là do tính cách của tôi nên dẫn đến không hợp). Đó là chưa kể, sếp thường xuyên bỏ bạn bơ vơ, bạn phải tự bơi giữa biển mà không biết phải bơi đi đâu và bơi như thế nào. Thế nên sau khi làm việc một khoảng thời gian bạn sẽ cảm thấy hoang mang cực độ. Kể ra thì thấy cái gì mình cũng có làm đấy nhưng lại chẳng có cái nào sâu cả. Thế là sau 1 năm lại xách cv đi xin việc và lại ca bài ca hoang mang.

Môi trường thoải mái tha hồ sáng tạo. Môi trường thích thật, tôi đi làm hai công ty, công ty nào tôi cũng là người đi làm sớm nhất (sớm ở đây là 9:30AM). Không quy định giờ làm, đến sếp cũng tùy hứng thế nên dần dần tôi cũng lầy lội hơn. Tôi vẫn không thấy điều gì không tốt mãi đến khi làm việc ở công ty Nhật, khi đồng hồ boong 8 AM tôi phải quần áo chỉnh tề ngồi ngay ngắn trước bàn làm việc và nhận ra năng suất làm việc buổi sáng của tôi cao và hiệu quả hơn rất nhiều. Bên cạnh đó thì môi trường làm việc thoải mái, sếp gần gũi chẳng la mắng, ánh mắt lúc nào cũng dịu dàng đến từng phút giây đâm ra lại cực kỳ nguy hiểm. Đối với sinh viên mới ra trường, quen được nuông chiều, cách làm việc còn dễ dãi và hời hợt cần lắm một chuẩn mực để tuân thủ và rèn luyện. Đừng cho rằng làm bên Marketing thì cứ thoải mái, không cần kỷ luật, với tôi bất cứ việc gì cũng cần tính kỷ luật cao, tôn trọng deadline, làm việc có trách nhiệm, và phải luôn coi trọng hiệu quả của công việc, rèn ngay từ đầu thì mới phát triển . Sếp dễ dãi quá sẽ nuông chiều tính tùy tiện của nhân viên nên làm việc không hiệu quả, khó mà tiến bộ được, sau này vào môi trường khác lại càng khó uốn nắn hơn. Giờ bạn chưa thấy, nhưng lúc gặp môi trường khác mới thấy được.

Sếp trẻ, vì trẻ nên tất nhiên thiếu sót rất nhiều và người nhìn rõ thiếu sót đó là nhân viên. Mọi việc sẽ dễ dàng hơn với một công ty có quy trình rõ ràng, nhưng với Start-up, sếp trẻ mà lại đối xử ngang cấp với nhân viên nên dễ bị bắt bẻ hơn. Thêm phần thế giới xung quanh thu hẹp chỉ có sếp và bạn nên cái lỗi bé tí cũng trở thành không thể chấp nhận được, không phục. Mãi tới lúc nghỉ việc, suy nghĩ lại tôi mới thấy có lỗi ghê gướm. Đơn giản vì tôi chưa bao giờ ở vị trí của sếp để cảm thông cho nhau.  Đến bây giờ, khi làm việc với nhiều người khác, bỗng dưng thương sếp quá chừng. Nhưng thói đời là vậy, ra đi rồi mới nhận ra. Ngay cả lúc này dù tôi có nói vậy, nhưng tới lúc bạn trải qua, bạn vẫn không thể chấp nhận được. Vậy mới nói, cái gì cũng cần có trải nghiệm, tự ngẫm thì mới thấm được.

Nhân sự là vấn đề khó xử cho cả hai bên. Công ty ít người, sếp trẻ và thường không có kinh nghiệm và kỹ năng nhân sự. Mà đám nhân viên trẻ trung mới ra trường lại mong manh dễ vỡ, cần lắm sự quan tâm. :3  Hầu hết founder Startup đều tỏ ra thân thiện nhưng lại không thực sự thân thiết. Nghĩa là sao nhỉ? Nghĩa là họ bận tám trăm ngàn công việc, lâu lâu mới xuất hiện ở công ty thì làm sao mà thân thiết cho được. Tôi nhớ lúc tôi mới vào công ty, với nỗ lực vun đắp tình cảm đôi bên, sếp hứa dẫn cả đám đi ăn, rồi đến 20-10, rồi có nhân viên mới, dịp nào sếp cũng hứa dẫn đi ăn, mãi tám mùa lá rụng trôi qua, cũng chẳng thấy đả động gì. Chẳng phải chúng tôi chờ đợi gì, chỉ là lời nói sếp cứ như gió bay, nên sau này, mấy lời hứa hẹn tương lai gì gì đó, chúng tôi cũng chẳng để tâm lắm. Thêm phần nhiều khi sếp không lên công ty, chẳng biết đang trôi dạt nơi nào. Dự án cứ mãi lơ lửng, tồn đọng chẳng thấy giải quyết, nhiều lúc cứ ngỡ như sếp đang thả cho nó trôi luôn rồi ấy, còn đâu nhiệt huyết ngày đầu: hãy về đội chị, tụi chị muốn biến Start-up này thành ….Chúng tôi cảm thấy cha đẻ dự án còn không có niềm tin vào nó thì làm sao đám cha nuôi như chúng tôi khí thế hừng hực tiếp tục làm được cơ chứ. Chúng tôi chẳng ngại ngày đêm góp sức cùng sếp chỉ có điều chẳng tìm được lý do hay động lực để làm điều đó cả, thế là cả bọn đồng loạt bỏ đi. Nhắc đến cả bọn, tôi phải nói thêm, sếp không thân thiết với nhân viên là cực kỳ nguy hiểm, vì đám nhân viên sẽ hẹn nhau tạo phản và lập nên Hội phản bội chuyên nói xấu sếp. Mà đã là hội thì phải cùng ở hoặc cùng đi. Hệ quả công ty mất nhân lực trên diện rộng.

Một vài yếu tố nhỏ, không tác động nhiều nhưng là nhân tố làm giọt nước tràn ly đó là lương thưởng và chế độ. Không cần nói nhiều, bước vào start-up là biết trước lương thấp, và đừng mong đến tăng lương hay có thưởng. Vậy nên chạnh lòng, so sánh này nọ chắc chắn là điều không tránh khỏi.  Nó tác động không nhiều (vì ban đầu tôi đã xác định mục đích là học tập) nhưng cũng đủ để quyết định ra đi của bạn dứt khoát hơn.

Trên đây là những gì tôi cảm nhận về Start-up. Dạo gần đây Start up nhiều quá, và họ thường dùng nhiệt huyết để tô màu bức tranh tương lai tươi đẹp, nhưng với tôi, tôi không thấy nó tươi đẹp một chút nào. Tôi không muốn bước vào bất cứ một Start-up nào nữa. Không phải làm cho Start-up là không tốt, nhưng đối với những bạn như tôi, mất phương hướng, chưa xác định gì rõ ràng có thể tham khảo trải nghiệm của tôi trước khi quyết định nên hay không nên bước chân vào đây kẻo sau 1 năm lại hát bài hoang mang giống tôi.

Bình luận